Sahel kreunt onder klimaatverandering

Onderzoeksproject moet mogelijke uitweg uit crisis voor Afrikaanse droogzones laten zien

Een geoogst gierstveld in het grensgebied Burkina Faso / Benin: Zelfs in afgelegen gebieden verhoogt de sterke bevolkingsgroei de gebruiksdruk op de bodem. Dit leidt tot oogstverliezen, zelfs zonder de dreiging van verdere verslechtering van het klimaat. Het project Biota-West werkt onder meer aan de optimalisatie van traditionele, grotendeels vergeten methoden voor bodemverbetering, waarbij de bevordering van bodemorganismen - voornamelijk termietensoorten - niet alleen de bodemvruchtbaarheid bewaart, maar ook de regeneratie van zwaar aangetaste bodems mogelijk maakt., © Karl-Eduard Linsenmair
voorlezen

Wereldwijde klimaatverandering ligt op ieders lippen, maar Afrika is waarschijnlijk het zwaarst getroffen continent. Zelfs vandaag de dag worden veel van de Afrikaanse habitats bedreigd door droogte als gevolg van hoge temperaturen en beperkte regenval. Bovenal kan de Sahel tot 80 procent van de voorheen voorkomende dier- en plantensoorten verliezen. Landbouw en mensen zullen ook last hebben van de droogte. Het project "Biota-West" moet uitwegen uit de crisis.

"Vooral in West-Afrika, waar het klimaat sterk varieert van de Atlantische kust tot de Sahara, zijn de gevolgen van klimaatverandering in de droge zones al duidelijk merkbaar", legt professor Karl Eduard Linsenmair van het Biocenter van de Universiteit van Würzburg uit. Omdat het daar steeds zeldzamer en onvoorspelbaar regent, wat leidt tot een ingrijpende verandering in de vegetatie, vooral in de droge gebieden. Uiteindelijk dreigt er de ineenstorting van de ecosystemen.

Vicieuze cirkel van armoede en overmatig gebruik

De nadelige effecten van klimaatverandering nemen ook enorm toe in dichtbevolkte regio's die worden gekenmerkt door grote gebieden met armoede. Dit komt door overexploitatie van natuurlijke ecologische rijkdommen en de steeds toenemende omzetting van semi-natuurlijke gebieden in bruikbare gebieden. "Op veel plaatsen is een vicieuze cirkel van armoede en steeds intensiever overmatig gebruik van de natuur ontstaan. Het moet gebroken worden als de situatie zou verbeteren, "waarschuwt Linsenmair.

Al in 2001 werd daarom het Biota-West-project opgezet om managementconcepten en recepten voor actie te ontwikkelen om deze problemen te overwinnen. In maart 2007 werd het startsein gegeven voor de derde financieringsperiode, waarin het Federale Ministerie van Onderwijs en Onderzoek (BMBF) in totaal 6, 6 miljoen euro investeert. De Universiteit van Würzburg speelt hier een sleutelrol: Linsenmair en zijn team van het Departement Dierecologie en Tropische Biologie coördineren in totaal 16 universiteiten en wetenschappelijke instituten in Duitsland, Burkina Faso, Benin en Ivoorkust, van het Biozentrum.

Gebundelde troepen maken gebruiksconflicten onschadelijk

Extreme vorm van bodemdegradatie in het noordwesten van Burkina Faso: Het droge bos, dat hier 50 jaar geleden nog aanwezig was, werd gekapt en het gebied vervolgens begroeid. In het Biota-project worden methoden ontwikkeld om dergelijk land weer bruikbaar te maken voor de landbouw - tot volledige herbebossing met inheemse granen. Karl-Eduard Linsenmair

Biota verenigt natuurwetenschappen en geesteswetenschappen: naast dierkunde en teledetectie, die zich in Würzburg bevinden, werken botanici, bodemwetenschappers, chemici, etnologen en sociologen nauw samen met de partners van de Afrikaanse universiteiten. Samen ontwikkelen ze duurzame werkwijzen en effectieve conserveringsconcepten die de biodiversiteit ten goede komen en de ineenstorting van Afrikaanse ecosystemen voorkomen. tonen

Linsenmair is ervan overtuigd dat alleen op deze manier de "diensten" van de ecosystemen die van vitaal belang zijn voor de bevolking kunnen worden behouden: bodemvruchtbaarheid, erosiebescherming, waterzuivering en klimaatbeheersing zijn er maar een paar. Bewoners zijn even afhankelijk van de producten van de ecosystemen, zoals planten- en dierenvoeding, grondstoffen voor kleding of voor technisch en medisch gebruik. In de derde financieringsperiode van Biota-West zal de nadruk vooral liggen op hoe dergelijke utiliteitsproducten op een natuurvriendelijke en duurzame manier kunnen worden geproduceerd.

(Julius-Maximilians-University W rzburg, 15.05.2007 - AHE)