Fitmacher maakt je dik

"Muscle-wonder drug" PGC-1alpha verhoogt het risico op ziekte door gebrek aan lichaamsbeweging

Zonder beweging werkt het niet © SXC
voorlezen

Het eiwit PGC-1alpha werd beschouwd als een wondermiddel: het versterkt de spieropbouw zelfs zonder verhoogde training. Maar nu hebben onderzoekers een cruciale vangst ontdekt: als de "Fitmacher" wordt toegediend tijdens lichamelijke inactiviteit, verhoogt dit zelfs het risico op overgewicht of een stofwisselingsziekte zoals diabetes. Dit wordt bewezen door een studie over muizen in het tijdschrift "Journal of Biological Chemistry".

Wie wil dat niet: geen sport, slik gewoon een pil, word fit en eet zonder aan te komen. Maar dat lukt voorlopig niet. Hoewel de eerste resultaten van een onderzoeksgroep onder leiding van Christoph Handschin van de Universiteit van Basel er aanvankelijk veelbelovend uitzagen voor mensen met fysiek ongemak: de wetenschappers hadden in experimenten met muizen ontdekt dat het eiwit PGC-1alpha een sleutelrol speelt in de uithoudingsprestaties van de spier. Muizen die meer produceren, kunnen langer blijven lopen zonder speciaal te zijn getraind. De verhoogde productie van het eiwit stimuleerde de spiervezels alsof ze atletisch bezig waren.

Toegepast op mensen, zou het resultaat interessant zijn voor patiënten met metabole ziekten zoals diabetes, hoog cholesterol of spierziekte. Gedetailleerde kennis van de moleculaire processen rond het eiwit PGC-1alpha kan op de langere termijn worden gebruikt om specifiek de spierfunctie en het uithoudingsvermogen te verbeteren bij patiënten met spierziekten of leeftijdgerelateerd spierafbraak.

Vet in plaats van fit door PGC-1alpha

Recente studies van Handschin laten echter zien waar een verhoogde PGC-1alpha-waarde ontstaat als de muizen, die geschikt zijn gemaakt door PGC-1alpha, stoppen met bewegen en worden teruggevoerd naar hun normale, dwz vetrijke dieet. In dit geval is het eiwit contraproductief. Integendeel, een verhoogde hoeveelheid in het lichaam resulteert erin dat de muizen zelfs meer vet in het organisme opslaan dan hun ongetrainde tegenhangers.

De reden hiervoor zijn de spiercellen die zelfs vetten produceren en opslaan, lipiden genoemd. Bij deze lipideproductie, de zogenaamde lipogenese, speelt PGC-1alpha een centrale rol, zoals aangetoond door Handschin. Muizen met een hoog PGC-1alpha-gehalte hebben een verhoogde lipideproductie ten opzichte van niet-getrainde muizen in spieren. Lipiden dienen als de belangrijkste energiebron tijdens spierbewegingen in duurtraining. Als muizen (of mensen) een vetrijk dieet krijgen zonder door verbranding vet te verbranden, wordt het op verschillende plaatsen in het lichaam opgeslagen, zoals vetweefsel, lever en spieren. tonen

PGC-1alpha-getrainde niet-bewegende muizen slaan ook meer lipiden op in hun spieren dan de voedingsvetten die de getrainde spier produceert. Het vetrijke dieet in de PGC-1alpha-muizen leidt dus tot een verhoogd vetgehalte in de spieren. Bij ongetrainde muizen wordt daarentegen alleen het vet uit de voeding in de spier opgeslagen, wat betekent dat de kritieke hoeveelheid vet in de spier pas later wordt bereikt.

Het werkt niet zonder beweging

Goed getrainde, fysiek inactieve muizen hebben een duidelijk nadeel voor hun ongetrainde soortgenoten. Ze volgen een ongezond, vetrijk dieet en gebrek aan lichaamsbeweging met een hoger risico op obesitas en insulineresistentie en later om diabetes te ontwikkelen. De ongetrainde en inactieve muizen, die een vetdieet krijgen, bereiken ook deze ziektetoestand, maar alleen op een later tijdstip dan de PGC-1alpha-getrainde dieren.

Voor een potentiële fitnesspil voor mensen om PGC-1alpha te verhogen, als u een vetrijk dieet volgt, helpt oefening alleen als we gezond blijven en zelf geen vet willen worden als ons lichaam van tevoren door PGC-1alpha fit zou kunnen worden gemaakt. Zonder gelijktijdige training zou het nemen van een dergelijke pil zelfs nadelig zijn.

(Universiteit van Basel, 11.11.2010 - NPO)